Niềm tin trở thành một trong những thách thức lớn của an ninh mạng trong kỷ nguyên AI

No Human

Hưởng ứng Ngày An ninh mạng Việt Nam (06/08), Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia (NCA), Hiệp hội Internet Việt Nam (VIA), Công ty Cổ phần An ninh mạng Việt Nam (VSEC) cùng các đối tác đã tổ chức BSides Hanoi 2026 vào ngày 05/08 tại Hà Nội. Với chủ đề “No Human”, sự kiện tập trung thảo luận về mối quan hệ đang thay đổi giữa con người và trí tuệ nhân tạo (AI) trong các hệ thống an ninh mạng.

Không chỉ là một sự kiện chuyên môn, BSides Hanoi 2026 là diễn đàn kết nối cộng đồng nghiên cứu và chuyên gia an ninh mạng, nơi các nghiên cứu thực tiễn được chia sẻ, phản biện và thảo luận nhằm nhận diện những xu hướng cũng như thách thức mới của không gian số.

AI đang thay đổi cách thức tấn công và phòng thủ

AI đang nhanh chóng được đưa vào nhiều công đoạn của hoạt động an ninh mạng, từ phân tích dữ liệu, phát hiện bất thường, nghiên cứu lỗ hổng đến điều tra và ứng phó sự cố. Khả năng xử lý lượng dữ liệu lớn và tự động hóa các tác vụ giúp chuyên gia rút ngắn thời gian phân tích, đồng thời nâng cao hiệu quả phòng thủ.

Tuy nhiên, cùng với đó, AI cũng đang được các nhóm tấn công tận dụng để tăng tốc độ, mở rộng quy mô và nâng cao mức độ tinh vi của các chiến dịch.

Các tham luận tại BSides Hanoi 2026 tiếp cận nhiều khía cạnh của vấn đề này, từ bảo mật blockchain, điều tra số, hoạt động của các nhóm tấn công có chủ đích (APT), phân tích mã độc đến ứng dụng AI trong nghiên cứu và phòng thủ.

Dù khác nhau về lĩnh vực, các nghiên cứu cùng cho thấy một xu hướng rõ rệt: AI đang làm thay đổi cán cân giữa bên tấn công và bên phòng thủ.

Cuộc cạnh tranh vì thế không còn đơn thuần nằm ở việc ai sở hữu công nghệ AI, mà ngày càng phụ thuộc vào khả năng khai thác, kiểm soát và sử dụng công nghệ một cách hiệu quả và an toàn.

Khi niềm tin trở thành một vấn đề an ninh mạng

Sự tham gia ngày càng sâu của AI cũng đặt ra một câu hỏi khác: làm thế nào để con người có thể tiếp tục tin tưởng vào dữ liệu, hệ thống và những quyết định được hỗ trợ bởi AI?

Trong môi trường số, AI có thể tham gia vào quá trình tạo lập nội dung, phân tích dữ liệu, vận hành hệ thống và hỗ trợ ra quyết định. Khi đó, việc xác định đâu là thông tin xác thực, đâu là kết quả do hệ thống tạo ra và đâu là hành vi bất thường trở nên phức tạp hơn.

Rủi ro không chỉ nằm ở việc hệ thống có thể bị tấn công, mà còn ở khả năng niềm tin của người dùng bị khai thác hoặc thao túng.

Các công nghệ như AI tạo sinh, deepfake hay các hệ thống tự động có thể khiến nội dung giả mạo trở nên thuyết phục hơn, tạo ra những tình huống mà người dùng khó phân biệt giữa tương tác thật và nội dung được tạo ra có chủ đích.

Điều này đòi hỏi an ninh mạng phải được nhìn nhận rộng hơn: bên cạnh việc bảo vệ hạ tầng và dữ liệu, các tổ chức cần quan tâm đến khả năng xác thực thông tin, kiểm chứng quy trình và giám sát những quyết định được đưa ra trong môi trường có AI.

Con người vẫn giữ vai trò trung tâm

“No Human” không phải là câu chuyện về một tương lai không còn con người trong an ninh mạng. Ngược lại, chủ đề này đặt ra câu hỏi về việc con người sẽ giữ vai trò nào khi AI ngày càng đảm nhiệm nhiều tác vụ hơn.

AI có thể xử lý dữ liệu với tốc độ lớn, tự động hóa những công việc lặp lại và hỗ trợ chuyên gia phát hiện các dấu hiệu bất thường. Tuy nhiên, những nhiệm vụ như đánh giá bối cảnh, xác minh kết quả, cân nhắc rủi ro và đưa ra quyết định chiến lược vẫn đòi hỏi kinh nghiệm và tư duy chuyên môn.

Khi AI đảm nhiệm nhiều công việc thực thi hơn, vai trò của con người không vì thế mà giảm đi. Thay vào đó, con người chuyển dần sang vị trí giám sát, kiểm chứng, đánh giá và chịu trách nhiệm đối với quyết định cuối cùng.

Đây cũng là một trong những thông điệp xuyên suốt được thể hiện qua các nghiên cứu tại BSides Hanoi 2026: công nghệ có thể thay đổi cách an ninh mạng được xây dựng và vận hành, nhưng không thể thay thế hoàn toàn năng lực phán đoán và trách nhiệm của con người.

Xây dựng hệ sinh thái an ninh mạng dựa trên cộng đồng

Phát biểu tại sự kiện, ông Vũ Duy Hiền, Phó Tổng thư ký kiêm Chánh Văn phòng Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia, nhấn mạnh tốc độ thay đổi nhanh chóng của công nghệ, đặc biệt là AI, đang đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với năng lực bảo đảm an toàn không gian mạng.

Ông Vũ Duy Hiền, Phó Tổng thư ký kiêm Chánh Văn phòng Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia (NCA), phát biểu tại BSides Hanoi 2026. 

Theo ông, xây dựng một không gian mạng an toàn cần sự tham gia đồng bộ của cơ quan quản lý, doanh nghiệp công nghệ, chuyên gia và cộng đồng. NCA tiếp tục đóng vai trò cầu nối giữa các bên nhằm thúc đẩy sự phát triển của ngành công nghiệp an ninh mạng Việt Nam.

Trong bối cảnh AI đang làm thay đổi nhanh chóng cả phương thức tấn công và phòng thủ, sự hợp tác và chia sẻ tri thức giữa các thành viên trong cộng đồng càng trở nên cần thiết. Qua BSides Hanoi 2026, một thông điệp được nhấn mạnh: AI có thể giúp con người làm nhiều hơn và nhanh hơn, nhưng niềm tin, khả năng kiểm chứng và trách nhiệm trong những quyết định quan trọng vẫn cần một chủ thể có khả năng hiểu bối cảnh – đó chính là con người.

Từ chia sẻ tri thức đến năng lực phòng thủ thực tiễn

Đồng quan điểm về sức mạnh của sự kết nối, ông Trương Đức Lượng, Chủ tịch HĐQT VSEC và thành viên Hội đồng Chuyên môn BSides Hanoi 2026, cho biết BSides được xây dựng như một nền tảng kết nối cộng đồng an ninh mạng Việt Nam với mạng lưới chuyên gia quốc tế, thúc đẩy chia sẻ nghiên cứu và kinh nghiệm thực tiễn.

Ông Trương Đức Lượng, Chủ tịch HĐQT VSEC và thành viên Hội đồng Chuyên môn BSides Hanoi 2026, chia sẻ tại sự kiện. 

Theo ông, giá trị của một cộng đồng kỹ thuật không nằm ở quy mô của một hội nghị, mà ở những nghiên cứu được tạo ra, những kết nối được duy trì và đóng góp lâu dài của các thành viên đối với hệ sinh thái an ninh mạng.

Tinh thần này cũng phản ánh cách VSEC tiếp cận hoạt động an ninh mạng: nghiên cứu và chia sẻ tri thức không bao giờ tách rời năng lực phòng thủ thực tế. Những vấn đề được thảo luận tại BSides Hanoi 2026 chính là những thách thức hiện hữu mà doanh nghiệp phải đối mặt trong quá trình chuyển đổi số – nơi hệ thống ngày càng phức tạp, AI tham gia sâu vào vận hành, bề mặt tấn công mở rộng và các mối đe dọa biến đổi không ngừng.

Thông qua việc kết nối các nghiên cứu chuyên sâu với nhu cầu thực tiễn của thị trường, VSEC không chỉ giúp cộng đồng nhận diện sớm xu hướng mới, mà còn trực tiếp chuyển hóa tri thức đó thành các giải pháp và dịch vụ an ninh mạng chủ động. Với vai trò là doanh nghiệp chuyên sâu trong lĩnh vực an toàn thông tin, VSEC tiếp tục đặt nghiên cứu, năng lực chuyên môn và khả năng ứng phó thực tiễn vào trọng tâm, đồng hành cùng các tổ chức và doanh nghiệp xây dựng một hệ sinh thái số Việt Nam an toàn, tin cậy và bền vững trước mọi biến động của kỷ nguyên công nghệ.

Xem thêm tại: 信任成为现代网络安全面临的最大挑战之一