SOC thế hệ mới: Khi Trung tâm Giám sát An ninh không còn chỉ là “Phòng theo dõi Log”

Trong nhiều năm, Security Operations Center (SOC) – Trung tâm Giám sát và Vận hành An toàn thông tin được xem là “trái tim” của hệ thống an ninh CNTT – nơi các chuyên gia theo dõi log, xử lý cảnh báo và phản ứng khi có sự cố. Tuy nhiên, trong bối cảnh các cuộc tấn công mạng ngày càng tinh vi và yêu cầu tuân thủ ngày càng chặt chẽ, mô hình SOC truyền thống đang bước vào giai đoạn cần mở rộng và bổ sung các năng lực mới.

New-soc

Chia sẻ từ Chuyên gia VSEC – Công ty Cổ phần An ninh mạng Việt Nam (một thành viên của Tập đoàn Công nghệ G-Group) về sự dịch chuyển cũng như thay đổi về mô hình hoạt động của SOC hiện đại sẽ làm rõ bối cảnh và cách các chuyên gia An ninh mạng xây dựng mạng lưới bảo vệ cho dữ liệu của doanh nghiệp.

Thị trường SOC tăng trưởng nhưng bài toán cốt lõi vẫn là năng lực vận hành

SOC không chỉ đơn thuần là một hệ thống kỹ thuật nội bộ, mà đang trở thành dịch vụ chiến lược và nền tảng vận hành an ninh của doanh nghiệp. Áp lực nâng cấp SOC không đến từ xu hướng công nghệ, mà xuất phát từ nhu cầu rất thực tế của doanh nghiệp. Theo Ông Phan Hoàng Giáp, DCEO VSEC nhìn nhận “Việc chuyển dịch về mô hình dịch vụ bảo mật tại Việt Nam cũng như trên toàn cầu trong thời gian tới không chỉ bởi áp lực tuân thủ ngày càng gia tăng, các yêu cầu khắt khe hơn từ các quy định an ninh mạng mà còn bởi sự thiếu hụt nhân sự phân tích an ninh có chuyên môn.”

Thực tế này cũng được phản ánh qua tốc độ tăng trưởng của thị trường. Theo báo cáo từ Mordor Intelligence, thị trường SOC-as-a-Service được định giá 14,77 tỷ USD vào năm 2026. Dự kiến con số này ước đạt 26,93 tỷ USD vào năm 2031, với tốc độ tăng trưởng kép CAGR là 12,77%.

Trong báo cáo chỉ ra một số điểm đáng chú ý như:

  • Về dịch vụ trong SOC: Managed Detection & Response (MDR) dẫn đầu với 41,52% thị phần SOCaaS năm 2025, trong khi dịch vụ Incident Response (Phản ứng sự cố) và Threat Hunting (Săn tìm mối đe doạ) đang tăng trưởng với CAGR 13,19% dự kiến đến năm 2031.
  • Mô hình hybrid cloud (đám mây lai) chiếm 52,31% quy mô thị trường SOCaaS năm 2025 và được dự báo đạt tốc độ tăng trưởng kép (CAGR) 14,28% đến năm 2031.
  • Nhóm ngành BFSI (Ngân hàng, Tài chính và Bảo hiểm) hiện chiếm 29,63% doanh thu sử dụng SOCaaS năm 2025, trong khi lĩnh vực Y tế được kỳ vọng sẽ tăng trưởng với CAGR 14,36% dự báo đến năm 2031.

Tuy nhiên, điều đáng chú ý không chỉ nằm ở các con số tăng trưởng, mà ở nhu cầu ngày càng rõ ràng của doanh nghiệp trong việc nâng cao hiệu quả vận hành SOC – từ khả năng phát hiện, phân tích đến phản ứng theo thời gian thực.

Để chạm tới mô hình vận hành hiệu quả hơn, SOC cần chuyển dịch từ xử lý cảnh báo sang xây dựng hiểu biết sâu sắc, tăng cường tính phối hợp giữa các nhóm vận hành nhằm rút ngắn đáng kể thời gian xử lý; đồng thời, tăng khả năng tích lũy tri thức từ các sự cố đã xảy ra. Đây chính là những bước tiến lớn giúp SOC nâng cao năng lực phòng thủ thực chiến trong môi trường mới.

VSEC SOC: Mô hình SOC thế hệ mới tại Việt Nam

Các yêu cầu về an ninh mạng ngày càng đặt trọng tâm vào khả năng kiểm soát, truy vết và phản ứng theo thời gian thực. Điều này không chỉ là yêu cầu về hệ thống, mà là yêu cầu về năng lực vận hành.

Giá trị của SOC không còn nằm ở việc giám sát được bao nhiêu dữ liệu, mà ở khả năng giúp doanh nghiệp hiểu rõ mối đe dọa và xử lý hiệu quả trong thời gian ngắn nhất. Điều này đòi hỏi SOC phải liên tục được nâng cấp để theo kịp với sự thay đổi của môi trường tấn công.

Từ góc nhìn đó, việc nâng cấp SOC tại VSEC không chỉ dừng lại ở việc mở rộng quy mô, mà tập trung vào kiện toàn và nâng cao toàn diện năng lực vận hành. Theo chia sẻ của ông Phan Hoàng Giáp, SOC thế hệ mới của VSEC được xây dựng dựa trên ba trụ cột chính: Công nghệ – Quy trình – Con người.

Về công nghệ, hệ thống được đầu tư với khả năng xử lý dữ liệu lớn ở quy mô hàng trăm nghìn sự kiện mỗi giây, đồng thời tích hợp các lớp giải pháp như SIEM, SOAR, EDR/XDR và Threat Intelligence. Kiến trúc này cho phép giám sát linh hoạt trên nhiều môi trường, từ hạ tầng truyền thống đến cloud và các hệ thống đặc thù như OT/ICS.

Ở cấp độ quy trình, VSEC tập trung chuẩn hóa và tự động hóa sự phối hợp giữa các nhóm chức năng như giám sát, threat hunting, xây dựng và tối ưu tập luật, phản ứng sự cố và điều tra số. Các playbook được xây dựng nhằm đảm bảo mỗi cảnh báo đều được xử lý theo kịch bản tối ưu, giúp giảm thiểu thời gian phát hiện (MTTD) và phản ứng (MTTR). Song song với đó, VSEC cũng tận dụng hệ sinh thái bảo mật được xây dựng trong hơn hai thập kỷ, khi dịch vụ SOCaaS kết hợp với các dịch vụ Red Team, CA, DFIR, Cloud Detection & Response, để nâng cao năng lực phòng vệ tổng thể.

Trong khi đó, yếu tố con người tiếp tục đóng vai trò trung tâm. Đội ngũ kỹ sư được đào tạo không chỉ về chuyên môn an ninh mạng, mà còn am hiểu các môi trường vận hành hiện đại như cloud-native và hệ thống công nghiệp, từ đó sẵn sàng ứng phó với các cuộc tấn công có chủ đích ngày càng phức tạp.

Việc nâng cấp Trung tâm SOC là một phần trong chiến lược xây dựng hệ sinh thái phòng thủ chủ động của VSEC cho các doanh nghiệp và tổ chức. Trong bối cảnh rủi ro an ninh mạng ngày càng trở thành yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động kinh doanh, cách tiếp cận này giúp doanh nghiệp không chỉ phát hiện sớm mối đe dọa mà còn nâng cao khả năng chống chịu trước các cuộc tấn công ngày càng phức tạp.

 

Xem thêm tại: Báo VnEconomy